Możesz nadal chodzić do pracy, odpowiadać na wiadomości i zajmować się domem, a jednocześnie wkładać w to znacznie więcej wysiłku niż wcześniej. Jeśli od pewnego czasu coraz trudniej Ci spać, cieszyć się tym, co kiedyś sprawiało przyjemność, albo poradzić sobie z lękiem, możesz już umówić konsultację.
Warto porozmawiać z lekarzem, gdy objawy utrzymują się, nawracają, nasilają się lub wyraźnie utrudniają Ci codzienne życie. Przy nagłej zmianie zachowania, myślach samobójczych lub utracie kontaktu z rzeczywistością szukaj pomocy pilnie.
Kiedy umówić konsultację psychiatryczną?
Przy podejmowaniu decyzji zwróć uwagę na to, od kiedy czujesz się inaczej, co się zmieniło i ile kosztuje Cię zwykły dzień. Konsultacja może pomóc, jeśli:
- Obniżony nastrój lub utrata zainteresowań utrzymują się przez około dwa tygodnie. Przez większą część dnia brakuje Ci energii, trudno się skupić, a rzeczy, które wcześniej dawały Ci przyjemność, przestały cieszyć. Jeśli pogorszenie jest duże, zgłoś się wcześniej.
- Lęk zaczyna wpływać na Twoje decyzje. Nawracają napady paniki, omijasz miejsca albo sytuacje ze strachu przed kolejnym napadem, a zamartwianie się odbiera Ci sen lub utrudnia pracę.
- Problemy ze snem lub zmiany apetytu utrudniają Ci codzienne funkcjonowanie. Możesz też porozmawiać z lekarzem rodzinnym, zwłaszcza gdy towarzyszą im nowe dolegliwości fizyczne. Lekarz oceni, czy warto sprawdzić także inne możliwe przyczyny.
- Objawy wracają po okresie poprawy. Jeśli jesteś w trakcie leczenia i pogarsza się Twoje samopoczucie lub pojawiają się działania niepożądane, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i omów z nim ewentualną zmianę leczenia.
- Zdarzały Ci się okresy wyraźnie zwiększonej energii i małej potrzeby snu. Warto opowiedzieć o nich lekarzowi, szczególnie jeśli towarzyszyły im gonitwa myśli, nietypowa drażliwość lub impulsywne decyzje. Jeśli taka zmiana dzieje się teraz i szybko narasta, szukaj pomocy jeszcze dziś.
Kiedy szukać pomocy jeszcze dziś?
Poszukaj pilnej pomocy, jeśli pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia lub zrobieniu sobie krzywdy. Pilnej oceny wymaga też sytuacja, w której zaczynasz słyszeć głosy, których inni nie słyszą, masz duże trudności z odróżnieniem tego, co się dzieje, od własnych przeżyć albo po kilku nocach z bardzo krótkim snem czujesz niezwykłe pobudzenie i podejmujesz ryzykowne decyzje.
Jeśli możesz bezpiecznie dotrzeć po pomoc, zgłoś się do punktu zgłoszeniowo-koordynacyjnego lokalnego Centrum Zdrowia Psychicznego lub do izby przyjęć szpitala z oddziałem psychiatrycznym. Możesz poprosić zaufaną osobę, żeby Ci towarzyszyła.
Jeśli istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, zadzwoń pod 112. Dotyczy to m.in. sytuacji, gdy masz zamiar odebrać sobie życie, doszło do próby samobójczej albo obawiasz się, że za chwilę możesz zrobić krzywdę sobie lub komuś innemu.
Psychiatra, psycholog czy psychoterapeuta?
Psychiatra jest lekarzem. Ocenia objawy, ich przebieg i możliwe przyczyny, ustala plan leczenia, a w razie wskazań może przepisać leki. Podczas wizyty możesz zapytać o dostępne możliwości leczenia, ich spodziewane korzyści i działania niepożądane.
Psycholog może pomóc Ci nazwać trudności, ocenić, jak wpływają na Twoje życie, i ustalić kolejny krok. Psychoterapia pozwala pracować nad objawami i nad tym, jak radzisz sobie z emocjami, stresem czy trudnościami w relacjach. Opieka psychiatryczna i psychoterapia mogą przebiegać równolegle.
Jak wygląda pierwsza wizyta u psychiatry?
Lekarz zapyta zwykle o to, co Cię sprowadza, od kiedy trwają objawy i jak wpływają na sen, pracę czy relacje. Może też zapytać o choroby, przyjmowane leki, wcześniejsze leczenie i używki. Pomocna będzie krótka lista leków i ich dawek oraz dwa lub trzy przykłady z codzienności.
Jeśli trudno Ci zacząć rozmowę, wystarczy jedno zdanie. „Od kilku tygodni źle śpię, rano ledwo wstaję i coraz trudniej mi pracować. Chcę zrozumieć, co się ze mną dzieje i co może mi pomóc”.
Gdzie szukać pomocy w Katowicach?
Do psychiatry w poradni zdrowia psychicznego na NFZ możesz umówić się bez skierowania. Jeśli jesteś w kryzysie, możesz też zgłosić się bez skierowania i wcześniejszej rejestracji do punktu zgłoszeniowo-koordynacyjnego Centrum Zdrowia Psychicznego właściwego dla miejsca zamieszkania. Sprawdź wykaz Centrów Zdrowia Psychicznego.
Jeśli szukasz wsparcia psychologicznego lub psychoterapii, możesz umówić konsultację w Centrum Rozwoju Relacji w Katowicach lub online. Podczas spotkania porozmawiamy o tym, co jest teraz najtrudniejsze i jaka forma wsparcia może Ci pomóc. Zobacz, jak wygląda pierwsza konsultacja w CRR.
Zostaw komentarz