Być może od dłuższego czasu myślisz o spotkaniu z psychologiem lub psychoterapeutą, ale zaraz pojawia się druga myśl: „Jeszcze nie jest tak źle”. Pracujesz, zajmujesz się domem, odpisujesz na wiadomości. Z zewnątrz niewiele wskazuje na to, ile wysiłku kosztuje Cię zwykły dzień.

Kiedy warto iść na psychoterapię? Warto rozważyć konsultację, gdy trudności utrzymują się, wracają albo coraz bardziej wpływają na Twoje samopoczucie, relacje i codzienne życie. Nie musisz jednak samodzielnie rozstrzygać, czy potrzebujesz regularnej terapii. Pierwsza rozmowa może służyć właśnie ustaleniu, jaka pomoc ma sens w Twojej sytuacji.

Nie trzeba czekać, aż bardzo zaboli

Do dentysty nie trzeba czekać, aż ząb zacznie boleć tak mocno, że nie da się spać. Można przyjść wcześniej — z małą dziurką albo czymś, co dopiero zaczyna niepokoić.

Podobnie można spojrzeć na szukanie wsparcia psychologicznego. Nie trzeba czekać, aż napięcie, smutek czy trudności w relacjach staną się nie do zniesienia. Możesz zauważyć, że coś wymaga uwagi, zanim zaczniesz odwoływać spotkania, zaniedbywać ważne sprawy lub codziennie działać ostatkiem sił.

Ta metafora ma swoje granice: trudne emocje są częścią życia, a nie usterką do naprawienia. Nie każdy gorszy tydzień oznacza zaburzenie czy potrzebę leczenia. Możesz jednak poprosić o pomoc także wtedy, gdy chcesz lepiej zrozumieć swoje doświadczenie, a nie dopiero wtedy, gdy sytuacja staje się kryzysowa.

Kiedy warto rozważyć konsultację psychologiczną?

Zwróć uwagę na to, jak długo trwają trudności, jak są nasilone i co zmieniają w Twojej codzienności. Powodem do rozmowy mogą być utrzymujące się problemy ze snem, spadek energii, trudności z koncentracją, obniżony nastrój czy utrata zainteresowania rzeczami, które wcześniej cieszyły. Jeśli objawy się nasilają albo wyraźnie utrudniają funkcjonowanie, warto skorzystać z profesjonalnej oceny. [1]

Możesz również szukać wsparcia w związku z ważną zmianą, stratą, napięciem w relacjach czy trudnymi emocjami. To, jaką formę pomocy wybrać, zależy od konkretnej sytuacji. [2]

„Ciągle jestem w gotowości”

Dzień się skończył, a Ty nadal układasz w głowie listę obowiązków. Odpoczynek przerywa myśl, że coś jeszcze trzeba zrobić. Na konsultacji można przyjrzeć się zarówno obciążeniom w codzienności, jak i temu, co utrudnia Ci odpuszczenie.

„Znów kończy się tak samo”

Kolejna rozmowa kończy się wycofaniem, wybuchem lub zgodą na coś, czego nie chcesz. Zauważasz powtarzalność, ale samo postanowienie „następnym razem zrobię inaczej” niewiele zmienia. To może być temat do spokojnego przyjrzenia się z terapeutą.

„Nie wiem, co mi jest”

Nie potrafisz wskazać jednego wydarzenia. Czujesz jednak, że codzienność stała się cięższa albo coraz trudniej Ci rozpoznać własne potrzeby. Nie musisz przychodzić z gotową diagnozą ani idealnie nazwanym problemem.

Te przykłady nie są testem diagnostycznym. Podobne doświadczenia mogą mieć różne przyczyny. Przy utrzymujących się dolegliwościach fizycznych lub nagłym pogorszeniu samopoczucia potrzebna może być także konsultacja lekarska.

„Przecież jakoś sobie radzę” — ale jakim kosztem?

Samo wykonanie obowiązków nie mówi jeszcze, jak się czujesz. W tej przykładowej sytuacji warto byłoby zapytać nie tylko o liczbę zadań, ale też o możliwość odpoczynku, wsparcie bliskich i przekonanie, że trzeba samodzielnie dopilnować wszystkiego.

„Daję radę” i „potrzebuję wsparcia” mogą być prawdziwe jednocześnie. Możesz być osobą odpowiedzialną i samodzielną, a przy tym potrzebować miejsca, w którym nie musisz przez cały czas podtrzymywać innych.

„Inni mają gorzej” — czy mój problem jest wystarczająco ważny?

Porównywanie swojego cierpienia z cudzym bywa sposobem na odłożenie własnych potrzeb. Jeśli jednak wciąż sprawdzasz, czy komuś nie jest trudniej, możesz nigdy nie uznać, że masz prawo do rozmowy.

Cudze trudności nie odbierają znaczenia Twoim. Nie trzeba uzasadniać konsultacji dramatyczną historią. Możesz powiedzieć: „Na pozór wszystko działa, ale od dawna czuję napięcie” albo „Chcę zrozumieć, dlaczego tak trudno mi stawiać granice”.

Nie musisz też od razu wiedzieć, czy chcesz rozpocząć psychoterapię. Wątpliwość „czy to już powód, żeby przyjść?” sama może być początkiem konsultacji.

Czy każda trudność wymaga psychoterapii?

Nie każda konsultacja prowadzi do regularnej psychoterapii. Czasem najważniejsze jest uporządkowanie konkretnej sytuacji, rozpoznanie potrzeb i omówienie dostępnych możliwości wsparcia. Bywa też, że pomocne są zmiany w codziennym obciążeniu, odpoczynek lub wsparcie bliskich. Gdy to nie wystarcza albo trudności narastają, warto ponownie ocenić sytuację ze specjalistą. [1]

Regularną psychoterapię można rozważyć wtedy, gdy potrzebna jest systematyczna praca nad utrzymującymi się trudnościami i sposobami reagowania. Podczas pierwszych spotkań terapeuta powinien wyjaśnić propozycję pracy, jej cel oraz możliwe dalsze kroki. W niektórych sytuacjach potrzebna jest konsultacja psychiatryczna lub inna pomoc medyczna. [3]

Jeśli chcesz poznać ten proces dokładniej, przeczytaj: Jak wygląda psychoterapia indywidualna — krok po kroku.

Cztery pytania, przy których warto się zatrzymać

Nie musisz oceniać swoich odpowiedzi ani sumować punktów. Potraktuj je jako pomoc w nazwaniu tego, co przeżywasz:

1. Co ostatnio kosztuje mnie najwięcej sił? Czy to konkretna sytuacja, relacja, sposób myślenia o sobie, a może stałe przeciążenie?
2. Co zmieniło się w moim życiu przez te trudności? Czy rezygnuję z odpoczynku, spotkań, bliskości albo rzeczy, które są dla mnie ważne?
3. Co już próbuję robić i czy to pomaga? Czy mam wsparcie? Czy moje dotychczasowe sposoby radzenia sobie nadal mi służą?
4. Co chciałabym lub chciałbym lepiej zrozumieć albo zmienić? Odpowiedź może być prosta: „Chcę przestać czuć się ze wszystkim samotnie”.

Możesz zapisać jedno zdanie i zabrać je na pierwsze spotkanie. To wystarczający punkt wyjścia.

Jak zrobić pierwszy krok, kiedy wciąż masz wątpliwości?

Przed zapisaniem się sprawdź zakres pracy i przygotowanie wybranego specjalisty. Jeśli wybór jest trudny, pomocny może być nasz przewodnik: Jak wybrać psychoterapeutę?

Na spotkaniu możesz zacząć od słów: „Nie wiem, czy potrzebuję terapii. Chcę porozmawiać o tym, co ostatnio jest dla mnie trudne”. Możesz też powiedzieć, że odczuwasz stres przed rozmową. Nie musisz przedstawiać całej swojej historii podczas jednej wizyty.

Warto zapytać: „Jak rozumie Pan/Pani moją sytuację?”, „Jakie mam możliwości?” i „Dlaczego proponuje Pan/Pani taką formę pomocy?”. Pierwsza konsultacja ma pomóc Ci podjąć świadomą decyzję o dalszych krokach.

Najczęstsze pytania

Czy można przyjść, jeśli nie mam diagnozy?

Tak. Możesz zgłosić się z opisem tego, co przeżywasz, bez samodzielnego rozpoznawania zaburzenia. Specjalista pomoże ocenić potrzeby i omówić dalsze kroki. [3]

Czy konsultacja oznacza, że muszę rozpocząć terapię?

Nie. Możesz skorzystać ze spotkania, zadać pytania i dopiero potem zdecydować o kontynuacji. Warto ustalić, czy proponowane kolejne spotkania są konsultacjami, czy początkiem procesu terapeutycznego.

Czy muszę poczekać, aż trudności będą trwały dłużej?

Nie ma obowiązku czekania określonej liczby dni, żeby poprosić o pomoc. Znaczenie ma także nasilenie trudności i ich wpływ na życie. Przy gwałtownym pogorszeniu stanu lub bezpośrednim zagrożeniu zdrowia bądź życia potrzebna jest pilna pomoc medyczna, zamiast oczekiwania na zwykły termin konsultacji.

Czy mogę przyjść, chociaż mam bliskich, z którymi rozmawiam?

Tak. Możesz doceniać wsparcie bliskich i jednocześnie potrzebować rozmowy ze specjalistą. Na konsultacji możesz przyjrzeć się sprawom, które trudno Ci omawiać w codziennych relacjach.

Konsultacja w Katowicach — zacznij od rozmowy

W Centrum Rozwoju Relacji przy ul. Mickiewicza 3 w Katowicach możesz porozmawiać o tym, co Cię obciąża, nawet jeśli nie wiesz jeszcze, jak to nazwać. U wybranych specjalistów dostępne są również spotkania online.

Poznaj ofertę psychoterapii indywidualnej w Katowicach. Informacje o osobach prowadzących spotkania znajdziesz w zakładce nasz zespół, a aktualne opłaty — w cenniku.